cinis

E Victionario
Jump to navigation Jump to search

Latine[+/-]

Appellatio[+/-]

Loudspeaker red.svgAPI: /ˈkinis/, [ˈkɪ.n̪ɪs](classice)
Syllabificatio phonetica: ci·nis — morphologica: cinis

Formae aliae[+/-]

Nomen substantivum[+/-]

cĭn|is, -erĭs masc., etiam fem.

  1. √ Quod restat de ligno vel animalium corporibus combustis.
    • Per elixationem cinerum solvitur sal in cineribus latens, terra superflua ad fundum secedit, lixivium tamen ab indole acida aquae essentialis longe remotum est.
    • Memento, homo, te pulverem et cinerem esse et in pulverem cineremque mox reversurum!

Declinatio[+/-]

m. sing. plur.
nom. cinis cinerēs I
gen. cineris cinerum II
dat. cinerī cineribus III
acc. cinerem cinerēs IV
abl. cinere
cinerī
cineribus VI
voc. cinis cinerēs V

Dictiones collatae[+/-]

Dictiones derivatae[+/-]

Composita

Translationes[+/-]

Quod restat de ligno vel animalium corporibus combustisdilatare ▼
Quod restat de ligno vel animalium corporibus combustiscollabi ▲

Loci[+/-]

Marcus Terentius Varro
-47…-45
Lucius Annaeus Seneca -3/+65Aulus Cornelius Celsus 30 C. Plinius Secundus 23-79 Decimus Iunius Iuvenalis
100-128
Hildegardis Bingensis
1098-1179
Iordanus Brunus Nolanus
1548-1600
antiq. class.class.class. I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI

Latinitas Romana

class.

  • In illa enim cum sint dissimili vi ac potestate partes permultae, in quis lapis, marmor, rudus, harena, sabulo, argilla, rubrica, pulvis, creta, cinis, carbunculus, id est quae sole perferve ita fit, ut radices satorum comburat, ab iis quae proprio nomine dicitur terra, cum est admixta ex iis generibus aliqua re, dicitur aut cretosa * * * sic ab aliis generum discriminibus mixta. —De agricultura Varronis [1][2]

class.

  • Urbes constituit aetas, hora dissolvit; momento fit cinis, diu silva; magna tutela stant ac vigent omnia, cito ac repente dissiliunt. —Naturales quaestiones Senecae [3][2]

class.

  • contrita pira vel mala, praecipueque Cotonea, lenticula; aqua frigida, maximeque pluuialis, vinum, acetum, et horum aliquo madens vel panis vel farina vel spongia vel cinis vel lana sucida vel etiam linteolum; creta Cimolia, gypsum; melinum, murteum, rosa, acerbum oleum; verbenarum contusa cum teneris colibus folia; —De Medicina Celsi [4][2]

saec. I.

  • at echinorum testae contusae et ex aqua inlitae incipientibus panis resistunt, muricum vel purpurearum cinis utroque modo, sive discutere opus sit incipientes sive concoctos emittere. —Naturalis historia Plinii [5][2]

Latinitas postclassica

saec. II.

  • inde ira et lacrimae. tecum prius ergo voluta
haec animo ante tubas: galeatum sero duelli
paenitet. experiar quid concedatur in illos
quorum Flaminia tegitur cinis atque Latina. —Saturae D. Iuni Iuvenalis [6][2]

Latinitas mediaevalis

saec. XII.

  • Et qui in pectore demphet et hustet [tussitat ed.], et etiam in pulmone dolet, ita quod ei inflatur, et quod iam putrescere incipit, de ligno abietis, cum recens est et cum succus eius adhuc in eo est, in cineres incendat, ita quod nullus alius cinis addatur, et his cineribus bis tantum bibenellae, et feniculi tantum ut bibenellae, et liquiricii tantum ut dimidia pars bibenellae, et hoc simul in bono vino coque, modico etiam melle addito, et sic per saccellum colet, et luterdrang [purum potum ed.] faciat, et sic saepe bibat, et pectus purgabit, et pulmonem sanitati restituet, et sic ille curabitur. —Subtilitates diversarum naturarum creaturum Hildegardis [7][2]

Latinitas nova

saec. XVI.

  • In natura sicca latens est; cinis enim non est sine igne, imo in cinere est ignis. —De principiis rerum elementis et causis Iordani Bruni [8][2]

Fontes

  1. 1.0 1.1 Marcus Terentius Varro - De re rustica / de agricultura. (Loeb Classical Library, Londinio MCMXXXIV). Liber primus, IX. — cinis
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 Vicicitatio: cinis.
  3. 3.0 3.1 Lucius Annaeus Seneca - Naturales quaestiones. (The Latin Library):  Tomus / Liber 3. 27, versus 2 — cinis
  4. 4.0 4.1 Aulus Cornelius Celsus, De Medicina - Libri Octo. (Teubner, Lipsiae MDCCCLIX). Liber secundus, 33. p. 3 — cinis
  5. 5.0 5.1 Gaius Plinius Secundus, Naturalis historiae libri XXXVII. (Teubner, Lipsiae 1892-1909). Vicifons: Liber XXXII, cap. 34, [106] — cinis
  6. 6.0 6.1 Decimus Iunius Iuvenalis, Saturae. (Ed. brevique adnotatione critica instr. W. V. Clausen, Oxford 1959). Satura I, versus 171 — cinis
  7. 7.0 7.1 Hildegardis Bingensis - Subtilitates diversarum naturarum creaturum. (Universitas Turicensis): Liber tertius. Cap. XXIII. - De abiete.  — cinis
  8. 8.0 8.1 Iordanus Brunus Nolanus (Italice: Giordano Bruno) - De principiis rerum elementis et causis (Universitas Turicensis): Caput : De luce et igne. V — cinis