munus

Latine

Appellatio pronuntiatusque

API: /ˈmuːnus/

(classice)

Syllabificatio phonetica: mū·nus — morphologica: munus

Nomen substantivum

mūn|us, -ĕris neut.

1. Res, quae alicui datur et quam reddere illi necesse non est.

Declinatio

n.	sing.	plur.
nom.	mūnus	mūnera	I
gen.	mūneris	mūnerum	II
dat.	mūnerī	mūneribus	III
acc.	mūnus	mūnera	IV
abl.	mūnere	mūneribus	VI
voc.	mūnus	mūnera	V

Dictiones collatae

Synonyma

1. donum

Dictiones derivatae

• mūnusculum

Translationes

Res, quae alicui datur et quam reddere illi necesse non est	dilatare ▼

Res, quae alicui datur et quam reddere illi necesse non est	collabi ▲

Anglice: gift (en), present (en) Dacoromane: cadou (ro) n Francogallice: don (fr) m, cadeau (fr) m Germanice: Geschenk (de) n, Gabe (de) f

Loci

Marcus Terentius Varro -116…-27	M. Tullius Cicero -106…-43	Vitruvius ca. -80…-15	P. Ovidius Naso -42...+18	Lucius Annaeus Seneca –3…+65	Marcus Valerius Martialis 40–103	Apuleius ca. 125-170
class.	class.	class.	class.	class.	I	II

Latinitas Romana

class.  (ca. 47-45 a.C.n.)

• Aedificia nominata a parte ut multa: ab aedibus et faciendo maxime aedificium. Et oppidum ab opi dictum, quod munitur opis causa ubi sint et quod opus est ad vitam gerendam ubi habeant tuto. Oppida quod opere muniebant, moenia; quo moenitius esset quod exaggerabant, aggeres dicti, et qui aggerem contineret, moerus. Quod muniendi causa portabatur, munus; quod sepiebant oppidum eo moenere, moerus. —De lingua Latina Varronis

class.  (45 a.C.n. / 709 a.u.)

• Praeclare, inquit, facis, cum et eorum memoriam tenes, quorum uterque tibi testamento liberos suos commendavit, et puerum diligis. quod autem meum munus dicis non equidem recuso, sed te adiungo socium. addo etiam illud, multa iam mihi dare signa puerum et pudoris et ingenii, sed aetatem vides.

Video equidem, inquam, sed tamen iam infici debet iis artibus, quas si, dum est tener, conbiberit, ad maiora veniet paratior. —De finibus bonorum et malorum Ciceronis

class.  (ca. 30–22 a.C.n.)

• Deinde tunc in eo loco, qui definitus erit, arcae stipitibus robusteis et catenis inclusae in aquam demittendae destinandaeque firmiter; deinde inter ea extrastilis inferior pars sub aqua exaequanda et purganda, et caementis ex mortario materia mixta, quemadmodum supra scriptum est, ibi congerendum, doneque compleatur structurae spatium, quod fuerit inter arcas. Hoc autem munus naturale habent ea loca, quae supra scripta sunt. —De architectura Vitruvii

class.  (post 1 a.C.n.)

• infelix, cui torpet hebes locus ille, puella,

quo pariter debent femina virque frui.

tantum, cum finges, ne sis manifesta, caveto:

effice per motum luminaque ipsa fidem.

quam iuvet, et voces et anhelitus arguat oris;

a! pudet, arcanas pars habet ista notas.

gaudia post Veneris quae poscet munus amantem,

illa suas nolet pondus habere preces. —Ars amatoria Ovidii Nasonis

class.

• Venit ad nos ex iis quos amamus etiam absentibus gaudium, sed id leve et evanidum: conspectus et praesentia et conversatio habet aliquid vivae voluptatis, utique si non tantum quem velis sed qualem velis videas. Affer itaque te mihi, ingens munus, et quo magis instes, cogita te mortalem esse, me senem. —Ad Lucilium epistulae morales Senecae

saec. I.  (ca. 85–102 p.C.n.)

• Natales mihi Martiae Kalendae,

Lux formosior omnibus Kalendis,

Qua mittunt mihi munus et puellae,

Quinquagensima liba septimamque

Vestris addimus hanc focis acerram.

His vos, si tamen expedit roganti,

Annos addite bis precor novenos,

Ut nondum nimia piger senecta,

Sed vitae tribus areis peractis

Lucos Elysiae petam puellae.

Post hunc Nestora nec diem rogabo. —Epigrammata M. Valerii Martialis

Latinitas postclassica

saec. II.  (ca. 170 p.C.n.)

• Hic, cum primum Charite nubendo maturuisset, inter praecipuos procos summo studio petitionis eius munus obierat et quanquam ceteris omnibus id genus viris antistaret eximiisque muneribus parentum invitaret iudicium, morum tamen inprobatus repulsae contumelia fuerat aspersus. Ac dum erilis puella in boni Tlepolemi manum venerat, firmiter deorsus delapsum nutriens amorem et denegati thalami permiscens indignationem, cruento facinori quaerebat accessum. —Metamorphoseon libri XI Apulei