amatorem

E Victionario
Jump to navigation Jump to search

Discretiva

Trisambig poseidon.jpg amatorem dictio est in variis linguis:

Formae affines[+/-]

Latine[+/-]

Proprietates grammaticales[+/-]

Forma Modus flexurae originis
amātōrem casus accusativus singularis substantivi amātor

Appellatio[+/-]

Loudspeaker red.svgAPI: /amaːˈtoːrem/(classice)
Syllabificatio phonetica: a·mā·tō·rem — morphologica: amator-em

Usus[+/-]

Latinitas mediaevalis

saec. XIII.

  • Que me dicit deceptorem
et non fidum amatorem,
quam amabam, dimisisse
et ad alteram transisse! —Carmina Burana variorum auctorum (Carmina amatoria, 117, 2. fl.1230)

Loci[+/-]

M. Tullius Cicero
-106…-43
Titus Livius -58/+17Lucius Annaeus Seneca -3/+65 Petronius Arbiter ca. 14-66M. Fabius Quintilianus ca. 35-100 Decimus Iunius Iuvenalis
100-128
Hildegardis Bingensis
1098-1179
Franciscus Petrarca
1304-1374
antiq. class.class.class. II II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI

Latinitas Romana

class.

  • quae ab ira differt, estque aliud iracundum esse, aliud iratum, ut differt anxietas ab angore (neque enim omnes anxii, qui anguntur aliquando, nec, qui anxii, semper anguntur), ut inter ebrietatem et ebriositatem interest, aliudque est amatorem esse, aliud amantem. —Tusculanae disputationes Ciceronis [1]

class.

  • Tum illam infra eum accubantem negasse umquam vidisse quemquam securi ferientem, et pervelle id videre. Hic indulgentem amatorem unum ex illis miseris attrahi iussum securi percussisse. —Ab urbe condita Titi Livii [2][3]

class.

  • Gratus est, quia expedit? Ergo et quantum expedit? Non recipit sordidum virtus amatorem; soluto ad illam sinu veniendum est. —De beneficiis Senecae [4]

saec. I.

  • Accedebat huc, quod neque Tryphaena me alloquebatur tanquam familiarem et aliquando gratum sibi amatorem, nec Giton me aut tralaticia propinatione dignum iudicabat, aut quod minimum est, sermone communi vocabat, credo, veritus ne inter initia coeuntis gratiae recentem cicatricem rescinderet. —Satyricon T. Petronii Arbitri [5]

saec. I.

  • Ac si reperias grammaticum veterum amatorem, neget quicquam ex Latina ratione mutandum, quia, cum sit apud nos casus ablatiuus, quem illi non habent, parum conveniat uno casu nostro, quinque Graecis uti: quin etiam laudet virtutem eorum qui potentiorem facere linguam Latinam studebant nec alienis egere institutis fatebantur: —Institutio oratoria Quintiliani [6][3]

Latinitas postclassica

saec. II.

  • spondet amatorem tenerum vel divitis orbi
testamentum ingens calidae pulmone columbae
tractato Armenius vel Commagenus haruspex;
pectora pullorum rimabitur, exta catelli
interdum et pueri; faciet quod deferat ipse. —Saturae D. Iuni Iuvenalis [7][3]

Latinitas mediaevalis

saec. XII.

  • Sic castitas abiicit omnem spurcitiam in pulcherrimis desideriis: anhelans ad dulcissimum amatorem suum, qui est suavissimus et amantissimus odor omnium bonorum, in deliciis cunctarum virtutum, virtutis constantiae ab amatoribus suis aspiciendus in timore et pulchritudine animae. —Scivias Hildegardis sive libri visionum ac revelationum Hildegardis [8][3]

Latinitas humanistica

saec. XIV.

  • Hunc virum, in actu perpetuo armatos inter exercitus educatum, fuisse otii quotiens posset et solitudinis amatorem constat, idque ita esse, si aliunde nescirem, vulgata eius illa vox indicat, «nunquam se minus otiosum quam cum otiosus, nec minus solum quam cum solus esset»: vox a Catone Censorio primum scripta, deinde a Marco Tullio copiosius laudata, «que declarat illum et in otio de negotiis cogitare, et in solitudine secum loqui solitum». —De viris illustribus Petrarcae [9]

Fontes

  1. Marcus Tullius Cicero - Tusculanae disputationes. (The Latin Library):, XXII, [27] — amatorem
  2. 2.0 2.1 Titus Livius - Ab urbe condita - libri CXLII. (Universitas Turicensis): Liber XXXIX, caput 43, 3 — amatorem
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 Vicicitatio: amatorem.
  4. Lucius Annaeus Seneca - De beneficiis. (The Latin Library): Tomus / Liber 4. 24, versus 2 — amatorem
  5. T. Petronius Arbiter, Satyricon - quae supersunt (apud Guilielmum Vande Water, Trajecti ad Rhenum MDCCIX). Cap. CXIII. — amatorem
  6. 6.0 6.1 Marcus Fabius Quintilianus, Institutionis oratoriae libri XII. (Teubner, Lipsiae MDCCCLIV). Liber primus, 5. p. 59 — amatorem
  7. 7.0 7.1 Decimus Iunius Iuvenalis, Saturae. (Ed. brevique adnotatione critica instr. W. V. Clausen, Oxford 1959). Satura VI, versus 548 — amatorem
  8. 8.0 8.1 Hildegardis Bingensis - Scivias Hildegardis sive libri visionum ac revelationum. (Universitas Turicensis): Liber tertius. Visio octava — amatorem
  9. Franciscus Petrarca (Italice: Francesco Petrarca) - De viris illustribus. (Universitas Turicensis): Liber De Publio Cornelio Scipione Africano Maiore. 11: 21 — amatorem