vitas

Discretiva

vitas dictio est in variis linguis:

Formae affines

Latine

Proprietates grammaticales

Forma	Persona	Tempus	Vox	Modus	Verbum
vītās	secunda singularis	praesens	activa	indicativus	vītō (vītāre)

Forma	Modus flexurae	originis
vītās	casus accusativus pluralis	substantivi vīta

Appellatio pronuntiatusque

API: /ˈwiːtaːs/

(classice)

Syllabificatio phonetica: vī·tās — morphologica: vit-as

Loci

M. Tullius Cicero -106…-43

Publius Vergilius Maro -70…-19

Lucius Annaeus Seneca -3…+65

M. Fabius Quintilianus ca. 35-100

Marcus Valerius Martialis 40-103

Apuleius ca. 125-170

Aulus Gellius ca. 130-170

Isidorus Hispalensis 560-636

Hildegardis Bingensis 1098-1179

antiq.

class.

class.

class.

I

I

II

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

XIII

XIV

XV

XVI

XVII

XVIII

XIX

XX

XXI

Latinitas Romana

class.  (44 a.C.n. / 710 a.u.)

• Quid? quod uno et eodem temporis puncto nati dissimilis et naturas et vitas et casus habent, parumne declarat nihil ad agendam vitam nascendi tempus pertinere? nisi forte putamus neminem eodem tempore ipso et conceptum et natum, quo Africanum. Num quis igitur talis fuit? —De divinatione Ciceronis

class.  (ca. 37-30 a.C.n.)

• hinc pecudes, armenta, viros, genus omne ferarum,

quemque sibi tenuis nascentem arcessere vitas:

scilicet huc reddi deinde ac resoluta referri

omnia, nec morti esse locum, sed viva volare

sideris in numerum atque alto succedere caelo. —Georgicon libri IV P. Vergilii Maronis

class.

• Ideo propera, Lucili mi, vivere et singulos dies singulas vitas puta. Qui hoc modo se aptavit, cui vita sua cotidie fuit tota, securus est; in spem viventibus proximum quodque tempus elabitur subitque aviditas et miserrimus ac miserrima omnia efficiens metus mortis. —Ad Lucilium epistulae morales Senecae

saec. I.  (ca. 90–96 p.C.n.)

• Nec vero si geometrae et musici et grammatici ceterarumque artium professores omnem suam vitam, quamlibet longa fuerit, ad singulis artibus consumpserunt, sequitur ut plures quasdam vitas ad plura discenda desideremus. —Institutio oratoria Quintiliani

saec. I.  (ca. 85–102 p.C.n.)

• Cum faciem laudo, cum miror crura manusque,

Dicere, Galla, soles ‘Nuda placebo magis,’

Et semper vitas communia balnea nobis.

Numquid, Galla, times, ne tibi non placeam? —Epigrammata M. Valerii Martialis

Latinitas postclassica

saec. II.  (ca. 170 p.C.n.)

• Sed utcumque Fortunae caecitas, dum te pessimis periculis discruciat, ad religiosam istam beatitudinem inprovida produxit malitia. Eat nunc et summo furore saeviat et crudelitati suae materiem quaerat aliam; nam in eos, quorum sibi vitas in servitium deae nostrae maiestas vindicavit, non habet locum casus infestus. —Metamorphoseon libri XI Apulei

saec. II.  (ca. 170–177 p.C.n.)

• Miserrimas, inquit, vitas exegerunt, et: hic nimiis in otiis, inquit, consumptus est. Elegantia utrobique ex multitudine numeri quaesita est. —Noctes Atticae A. Gellii

Latinitas mediaevalis

saec. VII.

• Civitas est hominum multitudo societatis vinculo adunata, dicta a civibus, id est, ab ipsis incolis urbis, pro eo quod plurimorum consciscat, et contineat vitas. Nam urbs ipsa moenia sunt, civitas autem non saxa, sed habitatores vocantur. —Etymologiarum libri XX Isidori Hispalensis

saec. XII.

• Et quod ille circulus, a terra est tantae altitudinis ut eum comprehendere non possis, hoc est quod superna potestas ita excelsa est super omnes vitas creaturarum in sensu et in intellectu hominis, et ita incomprehensibilis in omnibus et super omnia, quod nulla creatura eam poterit metiri ulla capacitate sensus quin ipsa sit multo sublimior quam ei sit cognoscendum. —Scivias Hildegardis sive libri visionum ac revelationum Hildegardis