hilares

E Victionario
Jump to navigation Jump to search

Discretiva

Trisambig poseidon.jpg hilares dictio est in variis linguis:

Formae affines[+/-]

Latine[+/-]

hilarēs[+/-]

Proprietates grammaticales[+/-]
Forma Persona Tempus Vox Modus Verbum
hilarēs secunda singularis praesens activa coniunctivus hilarō (hilāre)
Forma Modus flexurae originis
hilarēs casus nominativus pluralis · genus masculinum adiectivi hilaris
hilarēs casus nominativus pluralis · genus femininum adiectivi hilaris
hilarēs casus accusativus pluralis · genus masculinum adiectivi hilaris
hilarēs casus accusativus pluralis · genus femininum adiectivi hilaris
hilarēs casus vocativus pluralis · genus masculinum adiectivi hilaris
hilarēs casus vocativus pluralis · genus femininum adiectivi hilaris
Appellatio[+/-]
Loudspeaker red.svgAPI: ˈhi.la.reːs/(classice)
Syllabificatio phonetica: hi·la·rēs — morphologica: hilar-es

Francogallice[+/-]

hilares[+/-]

Proprietates grammaticales[+/-]
Forma Modus flexurae originis
hilares forma pluralis adiectivi hilare
hilares m pluralis substantivi hilare
Appellatio[+/-]
Loudspeaker red.svgAPI: [iˈlaʁ]
Syllabificatio phonetica: hi·lares — morphologica: hilar-es

Hispanice[+/-]

hilares[+/-]

Proprietates grammaticales[+/-]
Forma Persona Tempus Vox Modus Verbum
hilares secunda singularis futurum activa coniunctivus hilar
Appellatio[+/-]
Loudspeaker red.svgAPI: [iˈla.ɾes]
Syllabificatio phonetica: hi·la·res — morphologica: hilar-es

Loci[+/-]

P. Ovidius Naso
-42…+18
Aulus Cornelius Celsus
ca. -25…+50
Lucius Annaeus Seneca
-3…+65
Petronius Arbiter
ca. 14-66
M. Fabius Quintilianus
ca. 35-100
Marcus Valerius Martialis
40-103
Decimus Iunius Iuvenalis
ca. 60-130
Apuleius
ca. 125-170
antiq. class.class.class. III IIII III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI

Latinitas Romana

class.  (8-12 p.C.n.)

  • ‘quis tibi, Naso, modus lacrimosi carminis?’ inquis:
idem, fortunae qui modus huius erit.
quod querar, illa mihi pleno de fonte ministrat,
nec mea sunt, fati verba sed ista mei.
at mihi si cara patriam cum coniuge reddas,
sint vultus hilares, simque quod ante fui.
lenior invicti si sit mihi Caesaris ira,
carmina laetitiae iam tibi plena dabo.
nec tamen ut lusit, rursus mea littera ludet:
sit semel illa malo luxuriata meo! —Tristia Ovidii Nasonis [1][2]

class.  (ca. 30 p.C.n.)

  • Si imagines fallunt, ante omnia videndum est, tristes an hilares sint. In tristitia nigrum veratrum deiectionis causa, in hilaritate album ad vomitum excitandum dari debet; idque si in potione non accepit, in pane adiciendum est, quo facilius fallat: nam si bene se purgaverit, ex magna parte morbum levabit. Ergo etiamsi semel datum veratrum parum profecerit, interposito tempore iterum dari debet. —De Medicina Celsi [3]

class.

  • Cum accipiendum iudicaverimus, hilares accipiamus profitentes gaudium, et id danti manifestum sit, ut fructum praesentem capiat; iusta enim causa laetitiae est laetum amicum videre, iustior fecisse; quam grate ad nos pervenisse indicemus effusis adfectibus, quos non ipso tantum audiente sed ubique testemur. Qui grate beneficium accipit, primam eius pensionem soluit. —De beneficiis Senecae [4]

saec. I.

  • Coeperat Ascyltos respondere convicio, sed Trimalchio delectatus colliberti eloquentia: “Agite, inquit, scordalias de medio. Suaviter sit potius, et tu, Hermeros, parce adulescentulo. Sanguen illi fervet, tu melior esto. Semper in hac re qui vincitur, vincit. Et tu cum esses capo, cocococo, atque cor non habebas. Simus ergo, quod melius est, a primitiis hilares et Homeristas spectemus.” Intravit factio statim hastisque scuta concrepuit. —Satyricon T. Petronii Arbitri [5][2]

saec. I.  (ca. 90-96 p.C.n.)

  • An vero frequenter etiam fortuita hoc cogitatio praestat, ut obvios non videamus et itinere deerremus: non consequemur idem si et voluerimus? Non est indulgendum causis desidiae. Nam si non nisi refecti, non nisi hilares, non nisi omnibus aliis curis vacantes studendum existimarimus, semper erit propter quod nobis ignoscamus. —Institutio oratoria Quintiliani [6][2]

saec. I.  (ca. 85-102 p.C.n.)

  • Nunc hilares, si quando mihi, nunc ludite, Musae:
Victor ab Odrysio redditur orbe deus.
Certa facis populi tu primus vota, December:
Iam licet ingenti dicere voce ‘Venit!’
Felix sorte tua! Poteras non cedere Iano,
Gaudia si nobis, quae dabit ille, dares.
Festa coronatus ludet convicia miles,
Inter laurigeros cum comes ibit equos.
Fas audire iocos levioraque carmina, Caesar,
Et tibi, si lusus ipse triumphus amat. —Epigrammata M. Valerii Martialis [7]

Latinitas postclassica

saec. II.  (ca. 100/128 p.C.n.)

  • nulla super nubes convivia caelicolarum
nec puer Iliacus formonsa nec Herculis uxor
ad cyathos et iam siccato nectare tergens
bracchia Volcanus Liparaea nigra taberna;
prandebat sibi quisque deus nec turba deorum
talis ut est hodie, contentaque sidera paucis
numinibus miserum urguebant Atlanta minori
pondere; nondum imi sortitus triste profundi
imperium Sicula torvos cum coniuge Pluton,
nec rota nec Furiae nec saxum aut volturis atri
poena, sed infernis hilares sine regibus umbrae. —Saturae D. Iuni Iuvenalis [8]

saec. II.  (ca. 170 p.C.n.)

  • Meo iussu tibi constricti comitatus decedent populi, nec inter hilares caerimonias et festiva spectacula quisquam deformem istam quam geris faciem perhorrescet vel figuram tuam repente mutatam sequius interpretatus aliquis maligne criminabitur. —Metamorphoseon libri XI Apulei [9][2]

Fontes

  1. 1.0 1.1 Publius Ovidius Naso - Tristia. (Bibliotheca Augustana): Liber quintus, 1, versus 40 — hilares
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Vicicitatio: hilares.
  3. Aulus Cornelius Celsus, De Medicina - Libri Octo. (Teubner, Lipsiae MDCCCLIX). Liber tertius, XVIII. De tribus insaniae generibus, et primum, de eius curatione, quae a Graecis φρενῖτις dicitur. [20] — hilares
  4. Lucius Annaeus Seneca - De beneficiis. (The Latin Library):  Tomus / Liber 2. 22, versus 1 — hilaris
  5. 5.0 5.1 T. Petronius Arbiter, Satyricon - quae supersunt (apud Guilielmum Vande Water, Trajecti ad Rhenum MDCCIX). Cap. LIX. [3] — hilares
  6. 6.0 6.1 Marcus Fabius Quintilianus, Institutionis oratoriae libri XII. (Teubner, Lipsiae MDCCCLIV). Liber decimus, III. [29] — hilares
  7. Marcus Valerius Martialis - Epigrammata. (Bibliotheca Augustana): Liber septimus. VIII, versus 1 — hilares
  8. Decimus Iunius Iuvenalis, Saturae. (Ed. brevique adnotatione critica instr. W. V. Clausen, Oxford 1959). Satura XIII, versus 52 — hilares
  9. 9.0 9.1 Apuleius - Metamorphoseon libri XI. (Bibliotheca Augustana): Liber XI. Capitulum VI. Versus 4 — hilares