cruce

E Victionario
Jump to navigation Jump to search

Discretiva

Trisambig poseidon.jpg cruce dictio est in variis linguis:

Formae affines[+/-]

Latine[+/-]

Proprietates grammaticales[+/-]

Forma Modus flexurae originis
cruce casus ablativus singularis substantivi crux

Appellatio[+/-]

Loudspeaker red.svgAPI: /ˈkruke/(classice)
Syllabificatio phonetica: cru·ce — morphologica: cruc-e

Usus[+/-]

Latinitas nova

saec. XVI. (1518 p.C.n.)

  • Forte fortuna quum die quodam in eius mensa essem, laicus quidam legum vestratium peritus aderat, is nescio unde nactus occasionem, coepit accurate laudare, rigidam illam iustitiam, quae tum illic exercebatur in fures, quos passim narrabat nonnunquam suspendi viginti in una cruce, atque eo vehementius dicebat se mirari, cum tam pauci elaberentur supplicio, quo malo fato fieret, uti tam multi tamen ubique grassarentur. —De optimo statu reipublicae deque nova insula Utopia Thomae Mori (1478-1535). Liber primus. Capitulum III.

Hispanice[+/-]

Proprietates grammaticales[+/-]
Forma Persona Tempus Vox Modus Verbum
cruce prima singularis praesens activa coniunctivus cruzar
cruce tertia singularis praesens activa coniunctivus cruzar
cruce tertia singularis praesens activa imperativus cruzar
Appellatio[+/-]
Loudspeaker red.svgAPI: /ˈkɾuθe/(Castellane, castellano)
Syllabificatio phonetica: cru·ce — morphologica: cruc-e

Loci[+/-]

M. Tullius Cicero
-106…-43
Gaius Valerius Catullus
-87…-54
Marcus Manilius
fl. 14
Lucius Annaeus Seneca
-3…+65
C. Plinius Secundus
23-79
Decimus Iunius Iuvenalis
ca. 60-130
C. Suetonius Tranquillus
ca. 70-150
antiq. class.class.class.class. I IIII III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI

Latinitas Romana

class. (70 a.C.n.)

  • Quis hoc non perspicit, praeclare nobiscum actum iri si populus Romanus istius unius supplicio contentus fuerit, ac non sic statuerit, non istum maius in sese scelus concepisse, — cum fana spoliarit, cum tot homines innocentis necarit, cum civis Romanos morte, cruciatu, cruce adfecerit, cum praedonum duces accepta pecunia dimiserit, — quam eos, si qui istum tot tantis tam nefariis sceleribus coopertum iurati sententia sua liberarint? —In C. Verrem actio secunda Ciceronis [1]

class.

  • Surripui tibi, dum ludis, mellite Iuventi,
suaviolum dulci dulcius ambrosia.
verum id non impune tuli: namque amplius horam
suffixum in summa me memini esse cruce,
dum tibi me purgo nec possum fletibus ullis
tantillum vestrae demere saevitiae. —Carmina Catulli [2][3]

class.

  • at, simul infesti ventum est ad litora ponti,
mollia per duras panduntur bracchia cautes;
astrinxere pedes scopulis, iniectaque vincla,
et cruce virginea moritura puella pependit.
servatur tamen in poena vultusque pudorque;
supplicia ipsa decent; nivea cervice reclinis
molliter ipsa suae custos est visa figurae. —Astronomicon M. Manilii [4][3]

class. (41 p.C.n.)

  • Aspice tot memoriae proditos duces mali exempla fati; alium ira in cubili suo confodit, alium intra sacra mensae iura percussit, alium intra leges celebrisque spectaculum fori lancinavit, alium filii parricidio dare sanguinem iussit, alium servili manu regalem aperire iugulum, alium in cruce membra distendere. —De ira libri III Senecae [5][3]

saec. I. (ca. 78 p.C.n.)

  • Terram e cavaria psilotrum esse palpebrarum tradunt, herba vero, si qua ibi genita sit, commanducata dentes cadere, ulcera non serpere osse hominis circumscripta. alii e tribus puteis pari mensura aquas miscent et prolibant novo fictili, relicum dant in tertianis accessu febrium bibendum. iidem in quartanis fragmentum clavi a cruce involutum lana collo subnectunt aut spartum e cruce, liberatoque condunt caverna, quam sol non attingat. —Naturalis historia Plinii [6]

Latinitas postclassica

saec. II. (ca. 100/128 p.C.n.)

  • Laureolum velox etiam bene Lentulus egit,
iudice me dignus vera cruce. nec tamen ipsi
ignoscas populo; populi frons durior huius,
qui sedet et spectat triscurria patriciorum,
planipedes audit Fabios, ridere potest qui
Mamercorum alapas. quanti sua funera vendant
quid refert? vendunt nullo cogente Nerone,
nec dubitant celsi praetoris vendere ludis. —Saturae D. Iuni Iuvenalis [7][3]

saec. II.

  • nam et nummulario non ex fide versanti pecunias manus amputavit mensaeque eius adfixit, et tutorem, quod pupillum, cui substitutus heres erat, veneno necasset, cruce adfecit; implorantique leges et civem Romanum se testificanti, quasi solacio et honore aliquo poenam levaturus, mutari multoque praeter ceteras altiorem et dealbatam statui crucem iussit. —De vita Caesarum C. Suetoni Tranquilli [8][3]

Fontes

  1. Marcus Tullius Cicero - In C. Verrem actio secunda. (The Latin Library): Liber primus. 4 [9] — cruce
  2. 2.0 2.1 Gaius Valerius Catullus, Carmina. 99. ad Iuventium, versus 4 — cruce (Bibliotheca Augustana)
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 Vicicitatio: cruce.
  4. 4.0 4.1 Marcus Manilius - Astronomicon libri quinque. (Bibliotheca Augustana): Liber quintus, versus 552 — cruce
  5. 5.0 5.1 Lucius Annaeus Seneca - De ira, libri III. (Universitas Turicensis):  Tomus / Liber 1. 2, versus 2 — cruce
  6. Gaius Plinius Secundus, Naturalis historiae libri XXXVII. (Teubner, Lipsiae 1892-1909). Universitas Turicensis, Liber 28, cap. 11, [46] — cruce
  7. 7.0 7.1 Decimus Iunius Iuvenalis, Saturae. (Ed. brevique adnotatione critica instr. W. V. Clausen, Oxford 1959). Satura VIII, versus 188 — cruce
  8. 8.0 8.1 Gaius Suetonius Tranquillus - De vita Caesarum libri VIII. (Bibliotheca Augustana): Liber septimus. Galba. IX. [1] — cruce