contrahi

Discretiva

contrahi dictio est in variis linguis:

Formae affines

Latine

Proprietates grammaticales

Forma	Persona	Tempus	Vox	Modus	Verbum
contrahī	—	praesens	passiva	infinitivus	contrahō (contrahere)

Appellatio pronuntiatusque

API: /ˈkon.tra.hiː/

(classice)

Syllabificatio phonetica: con·tra·hī — morphologica: con-trah-i

Loci

M. Tullius Cicero -106…-43

Titus Livius -58/+17

Lucius Annaeus Seneca -3/+65

Aulus Cornelius Celsus fl.30

C. Plinius Secundus 23-79

M. Fabius Quintilianus ca. 35-100

Quintus Curtius Rufus ca. 50

Aulus Gellius ca. 130-170

Franciscus Petrarca 1304-1374

Iordanus Brunus Nolanus 1548-1600

antiq.

class.

class.

class.

class.

I

I

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

XIII

XIV

XV

XVI

XVII

XVIII

XIX

XX

XXI

Latinitas Romana

class.

• “Similis est error in somniis; quorum quidem defensio repetita quam longe est! Divinos animos censent esse nostros, eosque esse tractos extrinsecus, animorumque consentientium multitudine completum esse mundum; hac igitur mentis et ipsius divinitate et coniunctione cum externis mentibus cerni, quae sint futura. Contrahi autem animum Zeno et quasi labi putat atque concidere id ipsum esse dormire.” —De divinatione Ciceronis

class.

• Itaque quae tum cecinerit divino spiritu instinctus, ea se nec ut indicta sint revocare posse et tacendo forsitan quae di immortales volgari velint haud minus quam celanda effando nefas contrahi. —Ab urbe condita Titi Livii

class.

• Iam vero si quis observaverit nudari litora pelago in se recedente eademque intra exiguum tempus operiri, credet caeca quadam volutatione modo contrahi undas et introrsum agi, modo erumpere et magno cursu repetere sedem suam, cum interim illae portionibus crescunt et ad horam ac diem subeunt ampliores minoresque, prout illas lunare sidus elicuit, ad cuius arbitrium oceanus exundat. —De providentia Senecae

class.

• Ac si bracchium fractum est, in primis considerandum est, alterum os an utrumque comminutum sit; non quo alia in eiusmodi casu curatio admovenda sit, sed primum, ut valentius extendatur, si utrumque os fractum est, quia necesse est minus nervos contrahi altero osse integro eosque intendente; —De Medicina Celsi

saec. I.

• Et styracis naturam in peregrinis arboribus exposuimus. placet praeter illa, quae diximus, maxime pinguis, purus, albicantibus fragmentis. medetur tussi, faucibus, pectoris vitiis, vulvae praeclusae duritieve laboranti, ciet menses potu adposituque, alvum mollit. invenio potu modico tristitiam animi resolvi, largiore contrahi. sonitus aurium emendat infusu, strumas illitu nervorumque nodos. —Naturalis historia Plinii

saec. I.

• Res varias cognoscere et praecepta vivendi perdiscere et ad foro nos experiri potuimus, dum scholastici sumus. Discendi ratio talis, ut non multos poscat annos. Quaelibet enim ex iis artibus, quarum habui mentionem, ad paucos libros contrahi solet; adeo non est infinito spatio ad traditionem opus. —Institutio oratoria Quintiliani

saec. I.

• Sed ut idoneis auctoribus fama vulgavit Alexandrum cum omnibus copiis, quamcumque ipse adisset regionem, petiturum, haud ignarus, quam cum strenuo res esset, omnia longinquarum gentium auxilia Babyloniam contrahi iussit. —Historiae Alexandri Magni Curtii Rufi

Latinitas postclassica

saec. II.

• Propterea cum sonus aliquis formidabilis aut caelo aut ex ruina aut repentinus nescio cuius periculi nuntius vel quid aliud est eiusmodi factum, sapientis quoque animum paulisper moveri et contrahi et pallescere necessum est, non opinione alicuius mali praecepta, sed quibusdam motibus rapidis et inconsultis, officium mentis atque rationis praevertentibus. —Noctes Atticae A. Gellii

Latinitas humanistica

saec. XIV.

• Amavi ego Ciceronem, fateor, et Virgilium amavi, usqueadeo quidem stilo delectatus et ingenio ut nichil supra; alios quoque quam plurimos ex illustrium catherva, sed hos ita quasi ille michi parens fuerit, iste germanus. In hunc amorem me amborum duxit admiratio et familiaritas cum illorum ingeniis longo studio contracta, quantam visis cum hominibus vix contrahi posse putes. —Epistole familiares Petrarcae

Latinitas nova

saec. XVI.

• Ille fuit Plato, qui unam eandemque speciem seu ideam participatam secundum multum et paucum, magnum et parvum, volebat distendi seu contrahi ad rerum constitutionem et distributivam differentiam, utpote qui aliquando arithmetice velut loquendo more Pythagoricorum ponebat monaden loco formae et dyadem seu pluralitatem loco materiae, unde rerum substantiam numeris comparans differentiam specierum desumebat ex pluribus et paucioribus; —Libri physicorum Aristotelis explanati Iordani Bruni