collige

E Victionario
Jump to navigation Jump to search

Discretiva

Trisambig poseidon.jpg collige dictio est in variis linguis:

Dictiones similes[+/-]

Formae affines[+/-]

Latine[+/-]

Proprietates grammaticales[+/-]

Forma Persona Tempus Vox Modus Verbum
collige secunda singularis praesens activa imperativus colligō (colligere)

Appellatio[+/-]

Loudspeaker red.svgAPI: /ˈkol.lige/(classice)
Syllabificatio phonetica: col·li·ge — morphologica: col-lig-e

Francogallice[+/-]

Proprietates grammaticales[+/-]

Forma Persona Tempus Vox Modus Verbum
collige prima singularis praesens activa indicativus colliger
collige tertia singularis praesens activa indicativus colliger
collige prima singularis praesens activa coniunctivus colliger
collige tertia singularis praesens activa coniunctivus colliger
collige secunda singularis praesens activa imperativus colliger

Appellatio[+/-]

Loudspeaker red.svgAPI: [kɔˈliʒ]
Syllabificatio phonetica: col·lige — morphologica: collig-e

Loci[+/-]

M. Tullius Cicero
-106…-43
P. Ovidius Naso -42…+18Lucius Annaeus Seneca
-3…+65
Marcus Valerius Martialis
40-103
Decimus Iunius Iuvenalis
100-128
Anicius Manlius Torquatus Severinus Boetius
ca. 480-525
Hildegardis Bingensis
1098-1179
Franciscus Petrarca
1304-1374
antiq. class.class.class. I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI

Latinitas Romana

class.  (45 a.C.n.)

  • collige omnia, quae soletis: Praesidium amicorum. Satis est tibi in te, satis in legibus, satis in mediocribus amicitiis praesidii. iam contemni non poteris. odium autem et invidiam facile vitabis. ad eas enim res ab Epicuro praecepta dantur. et tamen tantis vectigalibus ad liberalitatem utens etiam sine hac Pyladea amicitia multorum te benivolentia praeclare tuebere et munies. At quicum ioca seria, ut dicitur, quicum arcana, quicum occulta omnia? —De finibus bonorum et malorum Ciceronis [1][2]

class.  (post 1 a.C.n.)

  • pallia si terra nimium demissa iacebunt,
collige, et inmunda sedulus effer humo;
protinus, officii pretium, patiente puella
contingent oculis crura videnda tuis.
respice praeterea, post vos quicumque sedebit,
ne premat opposito mollia terga genu. —Ars amatoria Ovidii Nasonis [3]

class.

  • Ita fac, mi Lucili; vindica te tibi, et tempus, quod adhuc aut auferebatur aut subripiebatur aut excidebat, collige et serva. Persuade tibi hoc sic esse, ut scribo: quaedam tempora eripiuntur nobis, quaedam subducuntur, quaedam effluunt. Turpissima tamen est iactura, quae per neglegentiam fit. Et si volueris attendere, maxima pars vitae elabitur male agentibus, magna nihil agentibus, tota vita aliud agentibus. —Ad Lucilium epistulae morales Senecae [4][2]

saec. I.  (ca. 85-102 p.C.n.)

  • Sordidior caeno cum sit toga, calceus autem
Candidior prima sit tibi, Cinna, nive:
Deiecto quid, inepte, pedes perfundis amictu?
Collige, Cinna, togam; calceus ecce perit. —Epigrammata M. Valerii Martialis [5][2]

Latinitas postclassica

saec. II.

  • Chrysippus non dicet idem nec mite Thaletis
ingenium dulcique senex vicinus Hymetto,
qui partem acceptae saeva inter vincla cicutae
accusatori nollet dare. [plurima felix
paulatim vitia atque errores exuit, omnes
prima docens rectum, sapientia.] quippe minuti
semper et infirmi est animi exiguique voluptas
ultio. continuo sic collige, quod vindicta
nemo magis gaudet quam femina. cur tamen hos tu
evasisse putes, quos diri conscia facti
mens habet attonitos et surdo verbere caedit
occultum quatiente animo tortore flagellum? —Saturae D. Iuni Iuvenalis [6]

saec. VI.  (ca. 523-525 p.C.n.)

  • At cuius praemii? Omnium pulcherrimi maximique. Memento etenim corollarii illius, quod paulo ante praecipuum dedi, ac sic 'collige: Cum ipsum bonum beatitudo sit, bonos omnes eo ipso, quod boni sint, fieri beatos liquet. Sed qui beati sint, deos esse convenit. Est igitur praemium bonorum, quod nullus deterat dies, nullius minuat potestas, nullius fuscet improbitas, deos fieri. —Consolatio philosophiae Boetii [7][2]

Latinitas mediaevalis

saec. XII.

  • De eo quod dicitur sysemera. Cum sol in vere ad aestatem surgit et cum ad hyemen inclinatur, aer seyger est, ut vinum, et quamdam albuginem dimittit. De illa ergo sysemera collige quantum potueris, et cui wisza aut herbrado in oculo iam crescit, super eumdem oculum saepe liga, et curabitur. Et ubi vermes carnem hominis comedunt, vel comedere incipiunt, ibi de eadem albugine aeris desuper pone, et vermes ulterius non procedunt, sed moriuntur. —Subtilitates diversarum naturarum creaturum Hildegardis [8][2]

Latinitas humanistica

saec. XIV.  (1354-1367 p.C.n.)

  • Ipsum collige animum, et enormem sarcinam magno nisu perfer, ac cogita sepe celestia ingenia ex hoc fasce corporee molis erumpere, et miram ad altitudinem pervenire. —De remediis utriusque fortune Petrarcae [9][2]

Fontes

  1. 1.0 1.1 Marcus Tullius Cicero - De finibus bonorum et malorum libri quinque. (The Latin Library): Liber secundus. 26 [84] — collige
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 Vicicitatio: collige.
  3. Publius Ovidius Naso - Ars amatoria. (Bibliotheca Augustana): Liber primus, versus 154 — collige
  4. 4.0 4.1 Lucius Annaeus Seneca - Ad Lucilium epistulae morales. (The Latin Library):  Tomus / Liber 1. 1, versus 1 — collige
  5. 5.0 5.1 Marcus Valerius Martialis - Epigrammata. (Bibliotheca Augustana): Liber septimus. XXXIII, versus 4 — collige
  6. Decimus Iunius Iuvenalis, Saturae. (Ed. brevique adnotatione critica instr. W. V. Clausen, Oxford 1959). Satura XIII, versus 191 — collige
  7. 7.0 7.1 Anicius Manlius Torquatus Severinus Boetius - Consolatio philosophiae libri quinque. Ed. Ernst Gegenschatz/Olof Gigon, Monaci/Turici 1947. (Bibliotheca Augustana):  Liber quartus.  Sectio 3.p.  [8] — collige
  8. 8.0 8.1 Hildegardis Bingensis - Subtilitates diversarum naturarum creaturum. Patrologia Latina, J.-P. Migne. Parisiis 1882, Tomus CXCVII. (Universitas Turicensis): Liber tertius. Cap. LIX. - De sysemera.. Pagina 1246B — collige
  9. 9.0 9.1 Franciscus Petrarca (Italice: Francesco Petrarca) - De remediis utriusque fortune. (Universitas Turicensis): Liber II. 99: De gravitate corporis — collige