terminum

Discretiva

terminum dictio est in variis linguis:

Formae affines

Latine

Proprietates grammaticales

Forma	Modus flexurae	originis
terminum	casus accusativus singularis	substantivi terminus

Appellatio pronuntiatusque

API: /ˈter.mi.num/

(classice)

Syllabificatio phonetica: ter·mi·num — morphologica: termin-um

Loci

M. Tullius Cicero -106…-43

Velleius Paterculus ca. –20…+35

Lucius Annaeus Seneca –3…+65

Phaedrus ca. -10…+60

C. Plinius Secundus 23–79

P. Cornelius Tacitus 55–117

Apuleius ca. 125-170

antiq.

class.

class.

class.

I

I

II

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

XIII

XIV

XV

XVI

XVII

XVIII

XIX

XX

XXI

Latinitas Romana

class.  (45 a.C.n. / 709 a.u.)

• Sic me ipse viduus pestes excipio anxias

Amore mortis terminum anquirens mali,

Sed longe a leto numine aspellor iovis.

Atque haec vetusta saeclis glomerata horridis

Luctifica clades nostro infixa est corpori,

E quo liquatae solis ardore excidunt

Guttae, quae saxa adsidue instillant Caucasi. —Tusculanae disputationes Ciceronis

class.

• Qui vir cetera sanctissimus immunisque voluptatibus neque in pecunia neque in gloria concupiscenda aut modum norat aut capiebat terminum. Hunc proficiscentem in Syriam diris cum ominibus tribuni plebis frustra retinere conati. —Historiae Romanae Vellei

class.

• Nec desunt qui hoc genus mortis magis timeant quo in abruptum cum sedibus suis eunt et e vivorum numero vivi auferuntur, tamquam non omne fatum ad eundem terminum veniat. Hoc habet inter cetera iustitiae suae natura praecipuum quod, cum ad exitum ventum est, omnes in aequo sumus. —Naturales quaestiones Senecae

saec. I.  (ca. 40 p.C.n.)

• Decerne quod religio, quod patitur fides,

Et graviter me tutare iudicio tuo.

Excedit animus quem proposuit terminum;

Sed difficulter continetur spiritus,

Integritatis qui sincerae conscius

A noxiorum premitur insolentiis.

Qui sint, requires; apparebunt tempore. —Fabulae Phaedri

saec. I.  (ca. 78 p.C.n.)

• ad Garamantas iter inexplicabile adhuc fuit, latronibus gentis eius puteos – qui sunt non alte fodiendi, si locorum notitia adsit – harenis operientibus. proxumo bello, quod cum Oeensibus gessere initiis Vespasiani Imperatoris, conpendium viae quadridui deprehensum est. hoc iter vocatur Praeter Caput Saxi. finis Cyrenaicus Catabathmos appellatur, oppidum et vallis repente convexa. ad eum terminum Cyrenaica Africa a Syrti Minore |X| LX in longitudinem patet, in latitudinem, qua cognitum est, DCCCCX. —Naturalis historia Plinii

Latinitas postclassica

saec. II.  (ca. 105–110 p.C.n.)

• sed plurima vis penes Treviros ac Lingonas, nec tulere moras consultandi. certatim proclamant furere discordiis populum Romanum, caesas legiones, vastatam Italiam, capi cum maxime urbem, omnis exercitus suis quemque bellis distineri: si Alpes praesidiis firmentur, coalita libertate disceptaturas Gallias quem virium suarum terminum velint. —Historiae P. Cornelii Taciti

saec. II.  (ca. 170 p.C.n.)

• Tunc Psyche misella, utpote simplex et animi tenella, rapitur verborum tam tristium formidine: extra terminum mentis suae posita prorsus omnium mariti monitionum suarumque promissionum memoriam effudit et in profundum calamitatis sese praecipitavit tremensque et exsangui colore lurida tertiata verba semihianti voce substrepens sic ad illas ait:

«Vos quidem, carissimae sorores, ut par erat, in officio vestrae pietatis permanetis, verum et illi qui talia vobis adfirmant non videntur mihi mendacium fingere.» —Metamorphoseon libri XI Apulei