torpedo

Latine

Piscis torpedo

Appellatio pronuntiatusque

API: /torˈpeːdoː/

(classice)

Syllabificatio phonetica: tor·pē·dō — morphologica: torped-o

Notatio

← Latine: torpeō (torpēre)

Nomen substantivum

torpēd|ō, -ĭnis fem.

1. √ Stupor ex defectu sensus.
2. Piscis ex genere eorum, qui cartilaginem pro spina habent, quod torpedinem accedentibus infert.

Dictiones collatae

• stupor

Synonyma

1. torpor

Translationes

√ Stupor ex defectu sensus	dilatare ▼

√ Stupor ex defectu sensus	collabi ▲

Anglice: inertness (en), sluggishness (en) Germanice: Betäubung (de) f, Dumpfheit (de) f, Erstarrung (de) f, Lähmung (de) f, Trägheit (de) f Italice: torpore (it) m, indolenza (it) f inerzia (it) f

Piscis ex genere eorum, qui cartilaginem pro spina habent	dilatare ▼

Piscis ex genere eorum, qui cartilaginem pro spina habent	collabi ▲

Anglice: torpedo fish (en) Germanice: Rochen (de) m, Zitterrochen (de) m Italice: torpedine (it) f

Loci

Marcus Terentius Varro -116…-27

C. Plinius Secundus 23-79

P. Cornelius Tacitus 55-117

Aulus Gellius ca. 130-180

antiq.

class.

I

II

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

XIII

XIV

XV

XVI

XVII

XVIII

XIX

XX

XXI

Latinitas Romana

class.  (ca. 47-45 a.C.n.)

• Aquatilium vocabula animalium partim sunt vernacula, partim peregrina. Foris muraena, quod myraina Graece, cybium et thynnus, cuius item partes Graecis vocabulis omnes, ut melander atque uraeon. Vocabula piscium pleraque translata a terrestribus ex aliqua parte similibus rebus, ut anguilla, lingulaca, sudis; alia a coloribus, ut haec: asellus, umbra, turdus; alia a vi quadam, ut haec: lupus, canicula, torpedo. Item in conchyliis aliqua ex Graecis, ut peloris, ostrea, echinus. Vernacula ad similitudinem, ut surenae, pectunculi, ungues. —De lingua Latina Varronis

saec. I.  (ca. 78 p.C.n.)

• Quo magis miror quosdam existimasse aquatilibus nullum inesse sensum. novit torpedo vim suam ipsa non torpens, mersaque in limo se occultat, piscium qui securi supernatantes obtorpuere corripiens. – huius iecori teneritas nulla praefertur. – nec minor sollertia ranae, quae in mari piscatrix vocatur. —Naturalis historia Plinii

Latinitas postclassica

saec. II.  (ca. 105-110 p.C.n.)

• non omisere per eos dies Primus ac Varus crebris nuntiis salutem et pecuniam et secreta Campaniae offerre Vitellio, si positis armis seque ac liberos suos Vespasiano permisisset. in eundem modum et Mucianus composuit epistulas; quibus plerumque fidere Vitellius ac de numero servorum, electione litorum loqui. tanta torpedo invaserat animum ut, si principem eum fuisse ceteri non meminissent, ipse oblivisceretur. —Historiae P. Cornelii Taciti

saec. II.  (ca. 170-177 p.C.n.)

• Praeterea ex eodem libro Catonis haec etiam sparsim et intercise commeminimus: ‘Vestiri’ inquit ‘in foro honeste mos erat, domi quod satis erat. Equos carius quam coquos emebant. Poeticae artis honos non erat. Si quis in ea re studebat aut sese ad convivia adplicabat, “crassator” vocabatur.’ Illa quoque ex eodem libro praeclarae veritatis sententia est: ‘Nam vita’ inquit ‘humana prope uti ferrum est. Si exerceas, conteritur; si non exerceas, tamen robigo interficit. Item homines exercendo videmus conteri; si nihil exerceas, inertia atque torpedo plus detrimenti facit quam exercitio.’ —Noctes Atticae A. Gellii