puellas

Discretiva

puellas dictio est in variis linguis:

Formae affines

Latine

puellās

Proprietates grammaticales

Forma	Modus flexurae	originis
puellās	casus accusativus pluralis	substantivi puella

Appellatio pronuntiatusque

API: /puˈel.laːs/

(classice)

Syllabificatio phonetica: pu·el·lās — morphologica: puell-as

Loci

Vitruvius ca. -80…-20

Publius Vergilius Maro -70…-19

Quintus Horatius Flaccus -65…-8

Albius Tibullus -54…-19

P. Ovidius Naso -42…+18

Marcus Manilius fl. 14

Petronius Arbiter ca. 14-66

C. Plinius Secundus 23-79

Quintus Curtius Rufus fl. 50

Marcus Valerius Martialis 40-103

Plinius minor 61-113

Decimus Iunius Iuvenalis ca. 60-130

C. Suetonius Tranquillus ca. 70-150

Apuleius ca. 125-170

Aulus Gellius ca. 130-180

Isidorus Hispalensis 560-636

Hildegardis Bingensis 1098-1179

Franciscus Petrarca 1304-1374

class.

class.

class.

class.

class.

class.

I

I

I

I

I

II

II

II

II

VII

XII

XIV

Latinitas Romana

class. (ca. 42-39 a.C.n.)

• Candidus insuetum miratur limen Olympi

sub pedibus videt nubes et sidera Daphnis.

ergo alacris silvas et cetera rura voluptas

Panaque pastoresque tenet Dryadasque puellas.

nec lupus insidias pecori nec retia cervis

ulla dolum meditantur: amat bonus otia Daphnis. —Eclogae vel bucolica P. Vergilii Maronis

class. (ca. 30/22 a.C.n.)

• Interim cum esset inter nos de aquae potestate et eius virtutibus sermo, exposuit esse in ea terra eiusmodi fontes, ut, qui ibi procrearentur, voces ad cantandum egregias haberent, ideoque semper transmarinos catlastros emere formosos et puellas maturas eosque coniungere, ut, qui nascerentur ex his, non solum voce egregia sed etiam forma essent non invenusta. —De architectura Vitruvii

class. (23 a.C.n.)

• tu potes tigris comitesque silvas

ducere et rivos celeres morari;

cessit immanis tibi blandienti

ianitor aulae;

Cerberus, quamvis furiale centum

muniant angues caput eius atque

spiritus taeter saniesque manet

ore trilingui;

quin et Ixion Tityosque voltu

risit invito; stetit urna paulum

sicca, dum grato Danai puellas

carmine mulces. —Carminum libri IV Q. Horatii Flacci

class. (ca. 19 a.C.n.)

• Illic indocto primum se exercuit arcu:

Ei mihi, quam doctas nunc habet ille manus!

Nec pecudes, velut ante, petit: fixisse puellas

Gestit et audaces perdomuisse viros. —Elegiarum libri II Tibulli

class. (versio II, ca. 5 p.C.n.)

• est quoque carminibus meritas celebrare puellas

dos mea; quam volui, nota fit arte mea.

scindentur vestes, gemmae frangentur et aurum;

carmina quam tribuent, fama perennis erit.

nec dare, sed pretium posci dedignor et odi;

quod nego poscenti, desine velle, dabo! —Amores Ovidii Nasonis

class.

• et, siquis studio scribendi mitior ibit,

comica componet laetis spectacula ludis,

ardentis iuvenes raptasque in amore puellas

elusosque senes agilisque per omnia servos,

quis in cuncta suam produxit saecula vitam

doctior urbe sua linguae sub flore Menander,

qui vitae ostendit vitam chartisque sacravit. —Astronomicon M. Manilii

saec. I.

• Infelix, modo crinibus nitebas

Phoebo pulchrior et sorore Phoebi.

At nunc levior aere vel rotundo

horti tubere, quod creavit unda,

ridentes fugis et times puellas.

Ut mortem citius venire credas,

scito iam capitis perisse partem. —Satyricon T. Petronii Arbitri

saec. I.

• Et nunc magnopere censere, ut unam anum et duas puellas, itinerum agminumque inpedimenta, XXX milibus talentum auri permutaret. Opimum regnum occupare posse condicione, non bello, nec quemquam alium inter Histrum et Euphraten possedisse terras ingentiore spatio intervalloque discretas. —Historiae Alexandri Magni Curtii Rufi

saec. I. (ca. 78 p.C.n.)

• caprinum fimum inquietos infantes adalligatum panno cohibet, maxime puellas. lacte caprino aut cerebro leporum perunctae gingivae faciles dentitiones faciunt. —Naturalis historia Plinii

saec. I. (ca. 85-102 p.C.n.)

• Dicis amore tui bellas ardere puellas,

Qui faciem sub aqua, Sexte, natantis habes. —Epigrammata M. Valerii Martialis

saec. I.

• Afficior dolore, nec tamen supra modum doleo: ita mihi luctuosum videtur, quod puellas honestissimas in flore primo fecunditas abstulit. Angor infantium sorte, quae sunt parentibus statim et dum nascuntur orbatae, angor optimorum maritorum, angor etiam meo nomine. —Epistulae Plini minoris

Latinitas postclassica

saec. II. (ca. 100/128 p.C.n.)

Quae nunc divitibus gens acceptissima nostris

et quos praecipue fugiam, properabo fateri,

nec pudor obstabit. non possum ferre, Quirites,

Graecam urbem. quamvis quota portio faecis Achaei?

iam pridem Syrus in Tiberim defluxit Orontes

et linguam et mores et cum tibicine chordas

obliquas nec non gentilia tympana secum

vexit et ad circum iussas prostare puellas.

ite, quibus grata est picta lupa barbara mitra.

rusticus ille tuus sumit trechedipna, Quirine,

et ceromatico fert niceteria collo. —Saturae D. Iuni Iuvenalis

saec. II.

• Plinium arguit ratio temporum. nam qui res Augusti memoriae mandarunt, Germanicum exacto consulatu in Galliam missum consentiunt iam nato Gaio. nec Plini opinionem inscriptio arae quicquam adiuverit, cum Agrippina bis in ea regione filias enixa sit, et qualiscumque partus sine ullo sexus discrimine puerperium vocetur, quod antiqui etiam puellas pueras, sicut et pueros puellos dictitarent. —De vita Caesarum C. Suetoni Tranquilli

saec. II. (ca. 170 p.C.n.)

• Quidni? cui saepius in angorem mei paelicatus puellas propinare consuesti. Sed iam faxo te lusus huius paeniteat et sentias acidas et amaras istas nuptias. —Metamorphoseon libri XI Apulei

saec. II. (ca. 170-177 p.C.n.)

• Primum omnium id visum esse dicebant Probo, quod aput Homerum quidem virgo Nausicaa ludibunda inter familiares puellas in locis solis recte atque commode confertur cum Diana venante in iugis montium inter agrestes deas, nequaquam autem conveniens Vergilium fecisse, quoniam Dido in urbe media ingrediens inter Tyrios principes cultu atque incessu serio, ‘instans operi’, sicut ipse ait, ‘regnisque futuris’, nihil eius similitudinis capere possit, quae lusibus atque venatibus Dianae congruat; —Noctes Atticae A. Gellii

Latinitas mediaevalis

saec. VII.

• Avorum proavorumque similes fieri, quia sicut in terra multa semina occulta, sic et in nobis semina celantur figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat similitudinem sexus. —Etymologiarum libri XX Isidori Hispalensis

saec. XII.

• Et philosophus, hoc videns, cum omni diligentia hoc consideravit, et intellexit quod unicornus per puellas capi posset, et a tergo ad illud accedens, et ipsum per easdem puellas cepit. —Subtilitates diversarum naturarum creaturum Hildegardis

Latinitas humanistica

saec. XIV.

• Quid, si ad vestros animum memoriamque reflexeris, invenies in hoc numero pueros etiam ac puellas tulisse cum gaudio, quod vos viri sine fletu et questibus non ferretis. —De remediis utriusque fortune Petrarcae