Auxilium:Declinatio Latina

E Victionario

Index

[+/-] Declinatio Nominum

Linaguae Latinae quinque declinationes nominum sunt.

[+/-] Prima Declinatio

Plerorum nominum genus huius declinationis femininum, praeter illa quae nomina viris aut implicata in laboribus propriis virorum in aetatibus antiquis. Nomina e Graece item sunt in hac declinatione.

Nomina Latina
Casus Singularis Pluralis
Nominativus -a -ae
Vocativus -a -ae
Accusativus -am -as
Genetivus -ae -arum
Dativus -ae -is
Ablativus -a -is
Nomina Graeca
Casus Finientia in -e Finientia in -es Finientia in -as
Singularis Pluralis Singularis Pluralis Singularis Pluralis
Nominativus -e -ae -es -ae -as -ae
Vocativus -e -ae -e/-a -ae -a -ae
Accusativus -en -as -en/-am -as -an/-am -as
Genetivus -es -arum -ae -arum -ae -arum
Dativus -ae -is -ae -is -ae -arum
Ablativus -e -is -a -is -a -arum
  • Nonnulla nomina feminina in dativo ac ablativo suffixum -abus utuntur ad differendum e formis suis masculinis: Pater a filiis (masculinum) et filiabus (femininum) amatur.
  • Suffixum genetivi pluralis -arum ab -um nonnunquam commutatum est: puellarum → puellum
  • Antiquum suffixum genetivi singularis est -as; enuntiationis quam pater/mater familias ideo sunt.
  • In poësi, suffixum -ae in -ai devenire potest: aquae → aquai

[+/-] Exempla

sing. plur.
nom. rosa rosae
voc. rosa rosae
acc. rosam rosas
gen. rosae rosarum
dat. rosae rosis
abl. rosa rosis
sing. plur.
nom. nauta nautae
voc. nauta nautae
acc. nautam nautas
gen. nautae nautarum
dat. nautae nautis
abl. nauta nautis
sing. plur.
nom. nymphe nymphae
voc. nymphe nymphae
acc. nymphen nymphas
gen. nymphes nympharum
dat. nymphae nymphis
abl. nymphe nymphis
sing. plur.
nom. cometes cometae
voc. comete/cometa cometae
acc. cometen/cometam cometas
gen. cometae cometarum
dat. cometae cometis
abl. cometa cometis
sing. plur.
nom. xiphias xiphiae
voc. xiphia xiphiae
acc. xiphian/xiphiam xiphias
gen. xiphiae xiphiarum
dat. xiphiae xiphiis
abl. xiphia xiphiis

[+/-] Secunda Declinatio

Omnia nomina huis declinationis masculina (-us) aut neutra (-um), praeter illa quae sunt nomina arborum, gemmarum aut urbium.

Casus Masculinum Neutrum
Singularis Pluralis Singularis Pluralis
Nominativus -us/-r -i -um -a
Vocativus -us/-r -i -um -a
Accusativus -um -os -um -a
Genetivus -i -orum -i -orum
Dativus -o -is -o -is
Ablativus -o -is -o -is
  • Haec declinatio quoque includit nomina (masculina, feminina aut neutra) e graece.
  • Tria nomina neutra in -us finientia sunt, cuiae formae plurales non sunt confirmatae: virus, pelagus et vulgus.
  • Duae varitates casus vocativi sunt:
    • Nonnullis nominibus vocativus in -us est: deus, chorus et agnus.
    • Nominibus finientibus in -ius nominativo, vocativus in -i est: filius, genius, et caetera.

[+/-] Exempla

sing. plur.
nom. murus muri
voc. mure muri
acc. murum muros
gen. muri murorum
dat. muro muris
abl. muro muris
sing. plur.
nom. puer pueri
voc. puer pueri
acc. puerum pueros
gen. pueri puerorum
dat. puero pueris
abl. puero pueris
sing. plur.
nom. magister magistri
voc. magister magistri
acc. magitrum magistros
gen. magistri magistrorum
dat. magistro magistris
abl. magistro magistris
sing. plur.
nom. templum templa
voc. templum templa
acc. templum templa
gen. templi templorum
dat. templo templis
abl. templo templis
sing. plur.
nom. atomus/atomos atomi
voc. atome atomi
acc. atomum/atomon atomos
gen. atomi atomorum
dat. atomo atomis
abl. atomo atomis

[+/-] Tertia Declinatio

Casus Declinatio Imparisyllabica Declinatio Parisyllabica
Masculinum/Feminimum Neutrum Masculinum/Feminimum Neutrum
Singularis Pluralis Singularis Pluralis Singularis Pluralis Singularis Pluralis
Nominativus --- -es --- -a --- -es --- -ia
Vocativus --- -es --- -a --- -es --- -ia
Accusativus -em -es --- -a -em -es --- -ia
Genetivus -is -um -is -um -is -ium -is -ium
Dativus -i -ibus -i -ibus -i -ibus -i -ibus
Ablativus -e -ibus -e -ibus -e -ibus -i -ibus
  • Nonnullis imparisyllabis genetivus pluralis in -ium est: lis, litis; dos, dotis; mus,muris; etc.
  • Nonnullis accusativus singularis in -im et ablativus singularis in -i sunt: turris,-is; puppis,-is; sitis,-is; vis,-is; tussis,-is; securis,-is; febris,-is.
  • Animal, -is; calcar,-is et allia nomina neutra quae in -al/-ar finiunt quam parisyllaba habentur.

[+/-] Exempla

sing. plur.
nom. mare maria
voc. mare maria
acc. mare maria
gen. maris marium
dat. mari maribus
abl. mari maribus
sing. plur.
nom. avis aves
voc. avis aves
acc. avem/avim aves/avis
gen. avis avium
dat. avi avibus
abl. ave/avi avibus
sing. plur.
nom. canalis canales
voc. canalis canales
acc. canalem/canalim canales
gen. canalis canalium
dat. canali canalibus
abl. canale/canali canalibus
sing. plur.
nom. flos flores
voc. flos flores
acc. florem flores
gen. floris florum
dat. flori floribus
abl. flore floribus
sing. plur.
nom. systema systemata
voc. systema systemata
acc. systema systemata
gen. systematis systematum
dat. systemati systematibus
abl. systemate systematibus
sing. plur.
nom. homo homines
voc. homo homines
acc. hominem homines
gen. hominis hominum
dat. homini hominibus
abl. homine hominibus

[+/-] Quarta Declinatio

Casus Masculinum/Feminimum Neutrum
Singularis Pluralis Singularis Pluralis
Nominativus -us -us -u -ua
Vocativus -us -us -u -ua
Accusativus -um -us -u -ua
Genetivus -us -uum -us -uum
Dativus -ui -ibus -u -ibus
Ablativus -u -ibus -u -ibus
  • Nonnulla nomina litteram u in dativo ablativoque pluralibus conservant, saepe ad differendum e nomina tertiae declinationis:
    • artubus; e nomine artus,-us/artibus; e nomine ars, artis
    • arcubus; e nomine arcus,-us/arcibus; e nomine arx, arcis
    • partubus; e nomine partus,-us/partibus; e nomine pars, partis

[+/-] Exempla

sing. plur.
nom. cornu cornua
voc. cornu cornua
acc. cornu cornua
gen. cornus cornuum
dat. cornui cornibus
abl. cornu cornibus
sing. plur.
nom. manus manus
voc. manus manus
acc. manum manus
gen. manus manuum
dat. manui manibus
abl. manu manibus
sing. plur.
nom. ducatus ducatus
voc. ducatus ducatus
acc. ducatum ducatus
gen. ducatus ducatuum
dat. ducatui ducatibus
abl. ducatu ducatibus

[+/-] Quinta Declinatio

Omnia sunt feminina, praeter nomen dies quod utrum masculinum femininumque sed cum significatione dissimile.

Casus Singularis Pluralis
Nominativus -es -es
Vocativus -es -es
Accusativus -em -es
Genetivus -ei -erum
Dativus -ei -ebus
Ablativus -e -ebus
  • Solis nominibus res et dies declinatio completa est quoniam plera nomina huis declinationis abstracta sunt et igitur ea solo singulare inveniuntur.

[+/-] Exempla
sing. plur.
nom. dies dies
voc. dies dies
acc. diem dies
gen. diei dierum
dat. diei diebus
abl. die diebus
sing. plur.
nom. res res
voc. res res
acc. rem res
gen. rei rerum
dat. rei rebus
abl. re rebus

[+/-] Declinatio Adiectivorum

Linguae latinae tres classes adiectivorum sunt, quae cum nomine in genu, numero et casu concordare debent.

[+/-] Prima Classis

Adiectiva huius classis trium terminationum quoque appellata quoniam unam omni genui habent in nominativo singulare: -us (masculino), -a (feminino) et -um (neutro). Declinantur secundum exemplum nominum primae (sola feminina) et secundae (masculina neutraque) declinationum.

Casus Masculinum Feminimum Neutrum
Singularis Pluralis Singularis Pluralis Singularis Pluralis
Nominativus -us/-r -i -a -ae -um -a
Vocativus -e/-r -i -a -ae -um -a
Accusativus -um -os -am -as -um -a
Genetivus -i -orum -ae -arum -i -orum
Dativus -o -is -ae -is -o -is
Ablativus -o -is -a -is -o -is

[+/-] Exempla

sg. m f n pl. m f n
nom. bonus bona bonum nom. boni bonae bona
voc. bone bona bonum voc. boni bonae bona
acc. bonum bonam bonum acc. bonos bonas bona
gen. boni bonae boni gen. bonorum bonarum bonorum
dat. bono bonae bono dat. bonis bonis bonis
abl. bono bona bono abl. bonis bonis bonis
sg. m f n pl. m f n
nom. pulcher pulchra pulchrum nom. pulchri pulchrae pulchra
voc. pulcher pulchra pulchrum voc. pulchri pulchrae pulchra
acc. pulchrum pulchram pulchrum acc. pulchros pulchras pulchra
gen. pulchri pulchrae pulchri gen. pulchrorum pulchrarum pulchrorum
dat. pulchro pulchrae pulchro dat. pulchris pulchris pulchris
abl. pulchro pulchra pulchro abl. puchris pulchris pulchris

[+/-] Secunda Classis

Omnia secundum exemplum nominum declinationis tertiae parisyllabicae declinantur. Tres subclasses sunt:

[+/-] Adiectiva Unae Terminatio

Unam terminationem habent omnibus genibus in nominativo singulare. Huius declinationis adiectiva finientia in -ns (V.G.:prudens, prudentis), -ox (V.G.:ferox, ferocis), -ax (V.G.:audax, audacis) et -ix (V.G.:felix, felicis).

Casus Masculinum/Feminimum Neutrum
Singularis Pluralis Singularis Pluralis
Nominativus --- -es --- -ia
Vocativus --- -es --- -ia
Accusativus -em -es --- -ia
Genetivus -is -ium -is -ium
Dativus -i -ibus -i -ibus
Ablativus -e/-i -ibus -i -ibus

[+/-] Exempla
sg. m/f n pl. m/f n
nom. prudens prudens nom. prudentes prudentia
voc. prudens prudens voc. prudentes prudentia
acc. prudentem prudens acc. prudentes prudentia
gen. prudentis prudentis gen. prudentium prudentium
dat. prudenti prudenti dat. prudentibus prudentibus
abl. prudente/prudenti prudenti abl. prudentibus prudentibus
sg. m/f n pl. m/f n
nom. ferox ferox nom. feroces ferocia
voc. ferox ferox voc. feroces ferocia
acc. ferocem ferox acc. feroces ferocia
gen. ferocis ferocis gen. ferocium ferocium
dat. feroci feroci dat. ferocibus ferocibus
abl. feroce/feroci feroci abl. ferocibus ferocibus
sg. m/f n pl. m/f n
nom. audax audax nom. audaces audacia
voc. audax audax voc. audaces audacia
acc. audacem audax acc. audaces audacia
gen. audacis audacis gen. audacium audacium
dat. audaci audaci dat. audacibus audacibus
abl. audace/audaci audaci abl. audacibus audacibus
sg. m/f n pl. m/f n
nom. felix felix nom. felices felicia
voc. felix felix voc. felices felicia
acc. felicem felix acc. felices felicia
gen. felicis felicis gen. felicium felicium
dat. felici felici dat. felicibus felicibus
abl. felice/felici felici abl. felicibus felicibus

[+/-] Adiectiva Duarum Terminationum

Istibus duae terminationes in nominativo singulare sunt: alius genibus masculinis femininisque (-is), alius genui neutro (-e).

Casus Masculinum/Feminimum Neutrum
Singularis Pluralis Singularis Pluralis
Nominativus -is -es -e -ia
Vocativus -is -es -e -ia
Accusativus -em -es -e -ia
Genetivus -is -ium -is -ium
Dativus -i -ibus -i -ibus
Ablativus -e/-i -ibus -i -ibus

[+/-] Exempla
sg. m/f n pl. m/f n
nom. amabilis amabile nom. amabiles amabilia
voc. amabilis amabile voc. amabiles amabilia
acc. amabilem amabile acc. amabiles amabilia
gen. amabilis amabilis gen. amabilium amabilium
dat. amabili amabili dat. amabilibus amabilibus
abl. amabile/amabili amabili abl. amabilibus amabilibus

[+/-] Adiectiva Trium Terminationes

Tres terminationes omni genui habent in nominativo singulare.

Casus Masculinum Feminimum Neutrum
Singularis Pluralis Singularis Pluralis Singularis Pluralis
Nominativus -er -es -is -es -e -ia
Vocativus -er -es -is -es -e -ia
Accusativus -em -es -em -es -e -ia
Genetivus -is -ium -is -ium -is -ium
Dativus -i -ibus -i -ibus -i -ibus
Ablativus -e/-i -ibus -e/-i -ibus -i -ibus
  • Thema eorundem adiectivorum adquisitum ex forma singulare genetiva sine suffixo -is: acris → acr- (thema adiectivi)

[+/-] Exempla
sg. m f n pl. m f n
nom. acer acris acre nom. acres acres acria
voc. acer acris acre voc. acres acres acria
acc. acrem acrem acre acc. acres acres acria
gen. acris acris acris gen. acrium acrium acrium
dat. acri acri acri dat. acribus acribus acribus
abl. acre/acri acre/acri acri abl. acribus acribus acribus

[+/-] Tertia Classis

Adiectivis huius classis una terminatio in nominativo singulare est omnibus genibus. Secundum exemplum nominum declinationis tertiae imparisyllabicae declinantur.

Casus Masculinum/Feminimum Neutrum
Singularis Pluralis Singularis Pluralis
Nominativus --- -es --- -a
Vocativus --- -es --- -a
Accusativus -em -es --- -a
Genetivus -is -um -is -um
Dativus -i -ibus -i -ibus
Ablativus -e -ibus -e -ibus

[+/-] Exempla
sg. m/f n pl. m/f n
nom. vetus vetus nom. veteres vetera
voc. vetus vetus voc. veteres vetera
acc. veterem vetus acc. veteres vetera
gen. veteris veteris gen. veterum veterum
dat. veteri veteri dat. veteribus veteribus
abl. vetere vetere abl. veteribus veteribus
Receptum de "http://la.wiktionary.org/wiki/Auxilium:Declinatio_Latina"
Instrumenta personalia